Kernpunten
- De EU-Taxonomie is een Europese classificatie die bepaalt welke economische activiteiten als ecologisch duurzaam kunnen worden beschouwd.
- De verplichte taxonomierapportage is in 2026 gekoppeld aan de ondernemingen die binnen het herziene CSRD-toepassingsgebied vallen (grote ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers én meer dan 450 miljoen euro netto-omzet, afhankelijk van de concrete regels).
- Grote rapporterende bedrijven kunnen via hun waardeketen duurzaamheidsinformatie opvragen bij leveranciers. Dat creëert marktdruk, maar geen automatische rapportageplicht voor elke leverancier.
- Een activiteit is pas taxonomie-aligned als ze aan drie voorwaarden voldoet: substantieel bijdragen aan minstens één milieudoelstelling, geen ernstige schade berokkenen aan de andere relevante doelstellingen, én voldoen aan minimale sociale waarborgen.
- Taxonomie-inzicht is geen garantie op betere financiering of meer overheidsopdrachten, maar kan wel helpen bij klantgesprekken, financieringsvragen en voorbereiding op toekomstige regelgeving.
Uw bank stelt vragen over de duurzaamheid van uw activiteiten. Uw grootste klant wil weten welk percentage van uw omzet ‘taxonomie-aligned’ is. En in de aanbestedingsdocumenten van de overheid duikt de term op alsof iedereen weet wat het betekent.
Niet iedereen weet wat het betekent.
De EU-Taxonomie is één van de meest besproken instrumenten in het Europese duurzaamheidsbeleid. Voor velen nog te abstract, technisch en vol jargon, en toch concreet genoeg om vandaag al uw businessrelaties te beïnvloeden. Deze gids legt uit wat het is, hoe het werkt, en — belangrijker — wat het voor ú betekent als ondernemer in België.
Contacteer ons
Laat ons meedenken over hoe u dit kan aanpakken.
Wat is de EU-Taxonomie?
De EU-Taxonomie is een classificatiesysteem dat de Europese Unie in 2020 introduceerde via de Taxonomieverordening (EU) 2020/852. Het doel is eenvoudig: eenduidig vastleggen welke economische activiteiten als ecologisch duurzaam kunnen worden beschouwd.
Vóór de taxonomie kon elk bedrijf, elke bank en elk fonds zelf bepalen wat ‘groen’ was. Dat leidde tot een wildgroei aan labels, claims en definities — en tot greenwashing op industriële schaal. De taxonomie is de poging van de EU om daar een einde aan te maken door één gemeenschappelijke taal te creëren.
Concreet: de taxonomie definieert per sector en per activiteit wanneer iets ‘duurzaam’ is. Niet op basis van gevoel of marketingpraat, maar op basis van technische drempelwaarden die zijn vastgelegd in gedelegeerde verordeningen.
Zes milieudoelstellingen
De taxonomie werkt rond zes milieudoelstellingen:
- Klimaatmitigatie — bijdragen aan de beperking van de opwarming van de aarde
- Klimaatadaptatie — aanpassen aan de onvermijdelijke gevolgen van klimaatverandering
- Duurzaam gebruik van water en mariene hulpbronnen
- Transitie naar een circulaire economie
- Preventie en bestrijding van vervuiling
- Bescherming en herstel van biodiversiteit en ecosystemen
Voor elk van die doelstellingen zijn er technische screeningcriteria — meetbare drempelwaarden die bepalen of een activiteit ‘substantieel bijdraagt’ of niet.
De drie voorwaarden: alignment is niet zo simpel
Een activiteit is pas ‘taxonomie-aligned’ als ze voldoet aan alle drie cumulatieve voorwaarden.
Voorwaarde 1 — Substantiële bijdrage: de activiteit draagt substantieel bij aan minstens één van de zes milieudoelstellingen, conform de technische screeningcriteria.
Voorwaarde 2 — Do No Significant Harm (DNSH): de activiteit berokkent geen ernstige schade aan de andere vijf doelstellingen. Een zonnepanelenbedrijf dat zijn productieafval dumpt in een rivier, voldoet niet aan DNSH — ook al draagt de zonnepaneel zelf bij aan klimaatmitigatie.
Voorwaarde 3 — Minimale sociale waarborgen: de activiteit respecteert de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de VN-beginselen inzake bedrijfsleven en mensenrechten. Geen kinderarbeid, geen dwangarbeid, eerlijke arbeidsomstandigheden.
Pas als aan alle drie is voldaan, mag u spreken van een taxonomie-aligned activiteit.
Wie moet rapporteren — en waarom treft het u?
Hier begint de verwarring. Want de formele rapportageplicht op basis van de Taxonomieverordening geldt in eerste instantie voor ondernemingen die binnen het toepassingsgebied van de CSRD-rapportage vallen.
In 2026 is dat, na de recente wijzigingen, in hoofdzaak beperkt tot grote ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers én meer dan 450 miljoen euro netto-omzet, afhankelijk van de concrete Europese en nationale omzetting.
Bent u een KMO met 40, 80 of zelfs 200 medewerkers? Dan bent u vandaag nog niet direct rapportageplichtig. Maar hier is wel een belangrijke nuance aan toe te voegen.
Die grote bedrijven die wél rapporteren, rapporteren over hun volledige waardeketen, waar u dus deel van uitmaakt. Wanneer een grote onderneming haar taxonomie-alignment berekent, heeft dat bedrijf data nodig van zijn leveranciers. Waardoor u dus ook druk krijgt om data aan te leveren.
Klanten vragen leveranciers steeds vaker naar emissies, klimaatdoelstellingen, certificaten en duurzaamheidsdata. De exacte eisen verschillen per sector en klant. Voor kleinere ondernemingen gelden bovendien beperkingen op buitensporige informatieverzoeken in de waardeketen.
Sommige banken verwerken klimaat- en duurzaamheidsrisico’s steeds vaker in hun risicobeoordeling. Taxonomiegegevens kunnen daarbij nuttig zijn, maar ze vormen geen automatische garantie op een lagere rente of betere kredietvoorwaarden.
Dit is geen toekomstmuziek. Dit is de realiteit vandaag.
Hoe werkt de taxonomie in de praktijk?
Stap 1: Is uw activiteit ‘in scope’?
Niet elke economische activiteit staat in de taxonomie. De EU heeft lijsten opgesteld van activiteiten die in aanmerking komen — de zogenoemde ‘eligible’ activiteiten. Dat zijn sectoren zoals energieproductie, transport, bouw, productie, land- en bosbouw, water- en afvalbeheer, en ICT.
Als uw kernactiviteit niet op die lijst staat, is ze per definitie niet taxonomie-aligned — maar ook niet niet-aligned. Ze is simpelweg ‘niet-eligible’. Dat is een neutraal oordeel, geen negatief.
Voorbeelden van eligible activiteiten:
- Installatie van zonnepanelen of warmtepompen
- Renovatie van gebouwen naar hoge energieprestaties
- Productie van waterstof
- Transport met nulemissievoertuigen
- Beheer van bossen conform duurzame criteria
Stap 2: Voldoet u aan de technische screeningcriteria?
Eligible zijn is niet genoeg. U moet ook aantonen dat uw activiteit de technische drempelwaarden haalt. Die drempelwaarden zijn vastgelegd in de gedelegeerde klimaatverordeningen — (EU) 2021/2139 voor klimaatmitigatie en klimaatadaptatie, en aanvullende verordeningen voor de vier andere doelstellingen.
Een voorbeeld: een gebouwen-renovatieactiviteit is eligible. Maar om aligned te zijn, moet de renovatie leiden tot een energiebesparing van minstens 30% — of de woning brengen tot minstens energieprestatieniveau B (of beter). Dat zijn meetbare, verifieerbare criteria.
Let wel: de exacte criteria verschillen per activiteit. “30% besparing of energielabel B” is geen universele regel voor elke renovatie.
Stap 3: DNSH en sociale waarborgen documenteren
U moet ook aantonen dat uw activiteit geen ernstige schade berokkent aan de andere relevante doelstellingen, en dat u de minimale sociale waarborgen respecteert. Dat vraagt documentatie: arbeidsreglementen, milieuvergunningen, afvalbeheersplannen, waterverbruikscijfers.
Dit is waar veel bedrijven struikelen — niet omdat ze het niet doen, maar omdat ze het niet kunnen aantonen. Wat u niet kunt onderbouwen, zal in een beoordeling doorgaans niet als aantoonbaar gelden.
De verhouding tussen de EU-Taxonomie en CSRD-rapportering
De EU-Taxonomie staat niet op zichzelf. Ze is één onderdeel van een breder Europees duurzaamheidsraamwerk.
Bedrijven die onder de CSRD-rapporteringsverplichting vallen, moeten in hun duurzaamheidsverslag ook hun taxonomie-alignment rapporteren. Ze rapporteren drie kerncijfers:
- Omzet: welk percentage van de omzet komt uit taxonomie-aligned activiteiten?
- Kapitaaluitgaven (CapEx): welk percentage van de investeringen gaat naar taxonomie-aligned activiteiten?
- Operationele uitgaven (OpEx): welk percentage van de operationele kosten is gelinkt aan taxonomie-aligned activiteiten?
Die drie percentages zijn de taal die investeerders, banken en grote klanten verstaan. Een bedrijf met 60% taxonomie-aligned omzet zendt een heel ander signaal uit dan een bedrijf met 5%.
Voor KMO’s die nog niet zelf rapporteren, is het nuttig om die logica te begrijpen — want uw klanten kunnen u vragen om te helpen bij het invullen van hun eigen percentages. De informatieverzoeken mogen echter niet verder gaan dan wat in de vrijwillige rapportagestandaard wordt gevraagd.
Meer over hoe CSRD-rapportering en de taxonomie samenhangen, leest u in onze diepgaande behandeling van duurzaamheidsrapportering.
Wat levert taxonomie-alignment op?
Toegang tot groen kapitaal
Europese groene obligaties (EU Green Bonds) en duurzame beleggingsfondsen zijn verplicht om te rapporteren welk percentage van hun portefeuille taxonomie-aligned is.
De EU Green Bond Standard is een vrijwillige Europese standaard. Emittenten die deze standaard gebruiken, moeten onder meer aantonen hoe de opbrengsten worden toegewezen aan activiteiten die met de EU-Taxonomie verenigbaar zijn.
Voor KMO’s is de directe implicatie via de bank: sommige banken verwerken klimaat- en duurzaamheidsrisico’s steeds vaker in hun risicobeoordeling. Taxonomie-alignment is daarvoor één mogelijke informatiebron, maar geen automatische garantie op gunstigere voorwaarden.
Sterkere positie in aanbestedingen
Overheidsopdrachten in België scoren steeds vaker op duurzaamheidscriteria. Een bedrijf dat kan aantonen dat zijn activiteiten taxonomie-aligned zijn, kan in specifieke aanbestedingen ondersteunend bewijs leveren, als duurzaamheidscriteria deel uitmaken van de opdracht. Alignment levert niet automatisch extra punten op.
Ketendruk ombuigen tot kans
In plaats van reactief te antwoorden op vragen van klanten, kunt u proactief communiceren over uw alignment. Dat is een verschil in positie: u bent niet de leverancier die afhaakt als de vragenlijst te complex wordt — u bent de partner die het gesprek op niveau kan voeren.
Toekomstbestendigheid
De taxonomie is geen statisch document. De EU voegt regelmatig nieuwe activiteiten en sectoren toe. Wie de logica vandaag begrijpt, past zich morgen sneller aan. Wie wacht tot het onvermijdelijk is, betaalt de leercurve op het slechtst mogelijke moment.
Van compliance naar concurrentievoordeel
Veel ondernemers zien de EU-Taxonomie als een last die hen opgelegd wordt door Brussel. Dat is begrijpelijk. De documentatie is omvangrijk, de terminologie is technisch, en de directe verplichting lijkt ver weg.
Maar wat als u het vanuit een ander perspectief bekijkt?
Een bedrijf dat zijn activiteiten kent, dat weet welk deel ervan als duurzaam geclassificeerd kan worden en dat dit kan aantonen met data, heeft iets wat zijn concurrenten vaak niet hebben: helderheid. Helderheid over zijn eigen impact, zijn eigen risico’s en zijn eigen kansen.
Die helderheid is precies wat banken willen zien, wat investeerders zoeken, wat grote klanten verwachten.
Bedrijven die nu investeren in het begrijpen en documenteren van hun taxonomie-alignment, bouwen een actief op dat in waarde toeneemt naarmate de marktdruk stijgt. Dat is geen duurzaamheidsideologie. Dat is gewoon goed ondernemerschap.
EU-Taxonomie?
Wil u weten waar uw activiteiten staan ten opzichte van de taxonomiecriteria? Wij helpen u van een blanco blad naar een gedocumenteerde, verdedigbare positie.
FAQ
Niet direct. De formele rapportageplicht geldt voor ondernemingen die binnen het herziene CSRD-toepassingsgebied vallen (grote ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers én meer dan 450 miljoen euro netto-omzet, afhankelijk van de concrete regels). Maar via de keten — uw klanten, uw bank, uw investeerders — krijgt u wel degelijk te maken met taxonomie-gerelateerde vragen. Wie die vragen vandaag niet kan beantwoorden, verliest terrein tegenover concurrenten die het wel kunnen.
'Eligible' betekent dat een activiteit onder de Taxonomie valt.
'Aligned' betekent dat de activiteit ook voldoet aan de technische duurzaamheidscriteria.
De huidige gedelegeerde verordeningen dekken klimaatmitigatie en klimaatadaptatie voor sectoren zoals energie, transport, bouw, productie, land- en bosbouw, water en afval, en ICT. Daarnaast bestaan inmiddels ook criteria voor verschillende activiteiten die bijdragen aan water, circulaire economie, vervuilingspreventie en biodiversiteit. De toepasselijke activiteiten en technische criteria moeten altijd in de meest recente gedelegeerde handelingen worden gecontroleerd.
U berekent drie ratio’s: het percentage van uw omzet, uw kapitaaluitgaven (CapEx) en uw operationele uitgaven (OpEx) dat afkomstig is van of gerelateerd is aan taxonomie-aligned activiteiten. Voor elke ratio deelt u het relevante bedrag door het totaal en drukt u dit uit als percentage. Die drie cijfers zijn de kern van taxonomie-rapportering.
Nee. ESG (Environmental, Social, Governance) is een brede verzamelterm voor milieu-, sociale en governancefactoren. De EU-Taxonomie is een specifiek classificatiesysteem dat uitsluitend bepaalt welke activiteiten als ecologisch duurzaam worden beschouwd. De taxonomie is één instrument binnen het bredere ESG-landschap, maar ze vervangt ESG niet.
DNSH (Do No Significant Harm) is de tweede voorwaarde voor taxonomie-alignment. Ze stelt dat een activiteit die bijdraagt aan één milieudoelstelling, geen ernstige schade mag berokkenen aan de andere relevante doelstellingen. Dit voorkomt dat een bedrijf een activiteit als ‘groen’ kwalificeert terwijl ze elders aanzienlijke milieuschade veroorzaakt. DNSH-documentatie is in de praktijk vaak de meest arbeidsintensieve stap.
De EU Green Bond Standard is een vrijwillige Europese standaard. Emittenten die deze standaard gebruiken, moeten onder meer aantonen hoe de opbrengsten worden toegewezen aan activiteiten die met de EU-Taxonomie verenigbaar zijn. Dat maakt taxonomie-alignment een relevante voorwaarde voor toegang tot de Europese groene obligatiemarkt via deze standaard.
Lees meer
Laten we ecologie en economie samenbrengen in de werking en groei van uw organisatie!
Schrijf u in voor onze nieuwsbrief
Ontvang elk kwartaal de nieuwste inzichten rond duurzaamheid, ecologie en verantwoorde groei.