Kernpunten
- De EU-Taxonomie is het officiële Europese classificatiesysteem dat bepaalt onder welke voorwaarden economische activiteiten als ecologisch duurzaam kunnen worden beschouwd.
- Een activiteit is pas taxonomie-conform als ze aan vier cumulatieve voorwaarden voldoet: een substantiële bijdrage aan minstens één van de zes milieudoelstellingen, geen significante schade aan de andere doelstellingen, naleving van de minimale waarborgen en naleving van de toepasselijke technische screeningcriteria.
- De rechtstreekse rapporteringsplicht geldt enkel voor ondernemingen binnen de toepasselijke scope van de CSRD en artikel 8 van de Taxonomieverordening, en die scope is in 2025–2026 ingeperkt. De meeste niet-beursgenoteerde KMO's rapporteren niet rechtstreeks, maar kunnen wel informatievragen krijgen van klanten, banken en investeerders.
- De taxonomie is een belangrijk referentiekader voor duurzame financiering in Europa. Wie ze begrijpt, kan beter inschatten welke vragen er op de onderneming afkomen en hoe die te beantwoorden.
- Wilt u de volledige strategische context? Lees dan eerst de overkoepelende gids over de EU-Taxonomie.
Banken, investeerders en grote klanten willen steeds vaker weten hoe duurzaam uw activiteiten zijn, en de EU-Taxonomie kan daarbij als referentiekader dienen. Weet u welke van uw activiteiten er vandaag onder vallen?
Contacteer ons
Laat ons meedenken over hoe u dit kan aanpakken.
Wat is de EU-Taxonomie?
De EU-Taxonomie is een classificatiesysteem. Niets meer, niets minder. Het geeft een wetenschappelijk onderbouwd antwoord op een vraag die jarenlang open bleef: wat is eigenlijk duurzaam?
Vóór de taxonomie bestond er geen gemeenschappelijke Europese definitie van wat "groen" is, waardoor duurzaamheidsclaims moeilijk te vergelijken en te controleren waren. Met de Taxonomieverordening (Verordening (EU) 2020/852) legde de Europese Unie in 2020 een gemeenschappelijke taal vast voor duurzame economische activiteiten, bindend in de hele EU.
Voor elke activiteit die onder de taxonomie valt, kan worden beoordeeld of ze aan de criteria voldoet: ze is taxonomie-conform, of ze is het niet.
Waarom bestaat de taxonomie?
Europa wil tegen 2050 klimaatneutraal zijn. Om dat te halen, moet er massaal privékapitaal naar duurzame investeringen vloeien. De Europese Commissie raamde in haar Klimaatdoelstellingenplan 2030 (september 2020) de bijkomende investeringsbehoefte in het energiesysteem op ongeveer 350 miljard euro per jaar voor de periode 2021–2030.
Maar kapitaal volgt zekerheid. Investeerders en banken willen weten of een project écht groen is, of gewoon groen geverfd. De taxonomie geeft hen een gemeenschappelijk referentiekader. Financiële instellingen die onder de rapporteringsregels vallen, rapporteren bovendien zelf taxonomiegerelateerde KPI's; voor banken is dat onder meer de Green Asset Ratio.
Het gevolg: taxonomie-informatie kan een rol spelen bij groene obligaties, duurzame leningen en ESG-fondsen. Dat is relevant voor een beursgenoteerde groep, maar ook voor een familiebedrijf dat duurzame financiering zoekt.
De zes milieudoelstellingen
Een activiteit kan enkel taxonomie-conform zijn als ze aan vier cumulatieve voorwaarden voldoet. Ze levert een substantiële bijdrage aan minstens één van de zes milieudoelstellingen. Ze brengt geen significante schade toe aan de andere doelstellingen; in het vakjargon heet dat het DNSH-principe: Do No Significant Harm. Ze wordt uitgevoerd met naleving van de minimale waarborgen. En ze voldoet aan de toepasselijke technische screeningcriteria.
De zes doelstellingen zijn:
- Klimaatmitigatie: de uitstoot van broeikasgassen beperken
- Klimaatadaptatie: weerbaarheid opbouwen tegen de gevolgen van klimaatverandering
- Duurzaam gebruik en bescherming van water en mariene hulpbronnen
- Transitie naar een circulaire economie
- Preventie en bestrijding van verontreiniging
- Bescherming en herstel van biodiversiteit en ecosystemen
Daarnaast gelden minimale waarborgen (minimum safeguards): de onderneming moet procedures hebben om te handelen in lijn met de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen, de VN-richtsnoeren inzake bedrijfsleven en mensenrechten, de fundamentele ILO-verdragen en de International Bill of Human Rights. Dat is geen vrijblijvende aanbeveling: zonder naleving van de minimale waarborgen is een activiteit niet taxonomie-conform.
De technische criteria zijn gefaseerd ontwikkeld. De klimaatcriteria kwamen eerst, via Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139. De criteria voor water, circulariteit, verontreiniging en biodiversiteit volgden via Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2486, van toepassing sinds januari 2024. Niet elke economische activiteit valt echter onder elke doelstelling, en de beschikbare criteria verschillen per sector en activiteit.
Een concreet voorbeeld
Stel: uw onderneming baat een productiesite uit en laat zonnepanelen op het dak installeren. Die installatie kan onder een taxonomieactiviteit vallen die bijdraagt aan klimaatmitigatie (doelstelling 1), bijvoorbeeld elektriciteitsproductie met zonne-PV of de installatie van technologieën voor hernieuwbare energie. Maar daarmee is ze nog niet automatisch taxonomie-conform. U moet onder meer bepalen:
- Welke economische activiteit precies wordt beoordeeld, en of die onder de taxonomie valt.
- Welke technische screeningcriteria van toepassing zijn, en of die vervuld zijn.
- Of de DNSH-criteria van die activiteit vervuld zijn, bijvoorbeeld op vlak van klimaatrisico's, circulariteit of biodiversiteit.
- Of de minimale waarborgen worden nageleefd.
- Welke financiële KPI wordt beïnvloed: omzet, CapEx of OpEx.
- Of de beschikbare bewijsstukken toereikend zijn.
De nodige bewijsstukken kunnen onder meer betrekking hebben op de locatie, vergunningen, milieueffecten, technische prestaties, afvalbeheer en due-diligenceprocessen. Welke precies nodig zijn, hangt af van de criteria in de toepasselijke gedelegeerde verordening. De installatie is dus niet automatisch taxonomie-conform alleen omdat ze hernieuwbare elektriciteit produceert.
Zonder voldoende bewijs kan een onderneming de conformiteit niet betrouwbaar onderbouwen in haar rapportering.
Dit illustreert het kernprobleem waar zowel KMO's als grote ondernemingen tegenaan lopen: de activiteit kan duurzaam zijn, maar het bewijs ontbreekt. En zonder bewijs kan ze niet als taxonomie-conform worden gerapporteerd. Bij grote ondernemingen speelt dat op schaal: tientallen activiteiten, meerdere sites en een toeleveringsketen die een deel van de gegevens moet aanleveren.
Wat betekent de EU-Taxonomie concreet voor uw onderneming?
De impact hangt af van uw positie. Rapporteert u zelf, of wordt u bevraagd door wie wel rapporteert? In de praktijk krijgen de meeste ondernemingen met beide te maken.
Grote ondernemingen binnen de scope: rechtstreekse rapporteringsplicht
Ondernemingen die binnen de toepasselijke scope van de CSRD en artikel 8 van de Taxonomieverordening vallen, moeten rapporteren in welke mate hun activiteiten taxonomie-eligible en taxonomie-conform zijn. Voor niet-financiële ondernemingen gaat het in hoofdzaak om het aandeel van de omzet, de kapitaaluitgaven (CapEx) en, wanneer relevant, de operationele uitgaven (OpEx). Die informatie maakt deel uit van het duurzaamheidsverslag en valt onder de assurance-verplichtingen van de CSRD.
Die scope is recent gewijzigd. In 2025 stelde de Europese Commissie in het kader van haar vereenvoudigingspakket (Omnibus) voor om de taxonomierapportering te beperken tot de grootste ondernemingen, met als drempels minstens 1.000 werknemers en minstens 450 miljoen euro netto-omzet. In januari 2026 werden bovendien de rapporteringssjablonen en een deel van de technische criteria vereenvoudigd via Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/73. Zo kunnen activiteiten die financieel niet materieel zijn onder voorwaarden buiten de volledige beoordeling blijven, met een drempel van 10% van de omzet, CapEx of OpEx.
De exacte scope, timing en rapporteringsvereisten hangen af van de definitieve Europese regels, de Belgische omzetting en het betrokken boekjaar. Controleer die steeds voordat u drempels of rapporteringsjaren toepast op uw eigen onderneming.
Dat vraagt meer dan een jaarlijkse oefening. U moet activiteiten correct classificeren, de toepasselijke technische criteria per activiteit toetsen, DNSH-analyses onderbouwen, de minimale waarborgen documenteren en de juiste financiële data koppelen. Voor een deel van die gegevens bent u afhankelijk van uw eigen leveranciers.
KMO's: indirecte druk via de keten
De meeste niet-beursgenoteerde KMO's hebben geen rechtstreekse wettelijke verplichting om taxonomie-KPI's te publiceren. Ze kunnen wel informatievragen krijgen van klanten, banken, investeerders of verzekeraars, vooral wanneer die partijen zelf rapporteren of risico's in hun waardeketen beoordelen. Zo'n informatievraag is niet automatisch een wettelijke taxonomieverplichting voor de KMO.
Toch loont het om voorbereid te zijn: wie duidelijk en onderbouwd kan antwoorden, staat sterker in gesprekken met klanten en financiers. Tegelijk wil de EU kleinere ondernemingen beschermen tegen buitensporige informatieverzoeken. Daarom komt er een vrijwillige rapporteringsstandaard voor ondernemingen buiten de CSRD-scope, die als begrenzing dient voor vragen in de waardeketen.
Banken, investeerders en overheden
Banken kunnen taxonomie-informatie gebruiken bij de beoordeling van duurzame financiering, klimaatrisico's, transitieplannen en bepaalde kredietproducten. De concrete toepassing verschilt per bank, sector, product en dossier. Een taxonomie-conforme investering leidt daarom niet automatisch tot een lagere rente of goedkeuring van een krediet, en een niet-conforme investering wordt niet automatisch geweigerd.
Voor groene obligaties is de taxonomie een belangrijk referentiekader. Voor Europese groene obligaties met het officiële EuGB-label (European Green Bond) gelden daarnaast specifieke wettelijke vereisten voor het gebruik van de opbrengsten, transparantie en externe beoordeling.
In bepaalde overheidsopdrachten en subsidieregelingen kunnen duurzaamheidscriteria of klimaatgerelateerde vereisten worden opgenomen. De EU-Taxonomie kan daarbij als referentie dienen, maar de concrete verplichtingen hangen af van de aanbestedingsdocumenten, de sector en de toepasselijke regelgeving.
Van definitie naar actie
De taxonomie begrijpen is stap één. De vraag die telt: welke van uw activiteiten zijn conform, en hoe toont u dat aan?
Daar begeleiden we u graag in. Geen theoretisch kader, maar een concrete screening van uw activiteiten aan de hand van de officiële technische criteria. Voor een KMO die haar klanten en andere stakeholders onderbouwde antwoorden wil geven, en voor een grote onderneming die haar taxonomie-KPI's moet onderbouwen in haar duurzaamheidsrapportering. Het resultaat is een helder rapport dat u kunt voorleggen aan klanten, banken, investeerders en auditors.
FAQ
De EU Taxonomie is vooral relevant voor bedrijven die onder CSRD vallen, maar ook voor organisaties die financiering zoeken bij banken of investeerders.
Voor niet-financiële ondernemingen gaat het in hoofdzaak om drie kerncijfers: het aandeel van de omzet, de kapitaaluitgaven (CapEx) en, wanneer relevant, de operationele uitgaven (OpEx) dat taxonomie-eligible en taxonomie-conform is, telkens met een toelichting over de gevolgde methode. Financiële ondernemingen rapporteren andere KPI's, zoals de Green Asset Ratio voor banken. Sinds 2026 gelden vereenvoudigde sjablonen en een materialiteitsdrempel voor bepaalde activiteiten. Controleer daarom steeds de actuele gedelegeerde handelingen en het toepasselijke boekjaar.
'Eligible' betekent dat een activiteit onder de Taxonomie valt.
'Aligned' betekent dat de activiteit ook voldoet aan de technische duurzaamheidscriteria.
De Europese Commissie legt de technische screeningcriteria vast in gedelegeerde verordeningen, onder meer Verordening (EU) 2021/2139 voor klimaatmitigatie en -adaptatie en Verordening (EU) 2023/2486 voor de vier andere milieudoelstellingen. Die criteria zijn sectorspecifiek. Vaak gaat het om kwantitatieve drempelwaarden, zoals de energieprestatie van een gebouw of de CO₂-uitstoot van voertuigen. Andere criteria zijn kwalitatief of procedureel: een klimaatrisicobeoordeling, technische documentatie of de naleving van andere Europese regelgeving. Door die combinatie van meetwaarden, bewijsstukken en juridische verwijzingen is deskundige begeleiding bij de beoordeling voor veel ondernemingen een praktische meerwaarde.
Lees meer
Laten we ecologie en economie samenbrengen in de werking en groei van uw organisatie!
Schrijf u in voor onze nieuwsbrief
Ontvang elk kwartaal de nieuwste inzichten rond duurzaamheid, ecologie en verantwoorde groei.